Маълумки, Болгариялик ҳамкор “Paulownia БГ” Мчж кўмагида Нурота туманининг “Умрбек” фермер хўжалигига қарашли 1 гектар лалми ерида Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлимининг повловния плантасияси ташкил этилган. Хоразм Маъмун академияси раҳбарияти, жумладан раиси Икром Абдуллайэв Навоий бўлимига ушбу тез ўсадиган дарахтларни етиштириш тажрибаси билан ўртоқлашиш илтимоси билан мурожаат қилди.
Ушбу мурожаатга жавобан 2024 йилнинг 23-25 январ кунлари Навоий бўлими раиси Абдуразак Мирзаев, халқаро алоқалар ва тижоратлаштириш масалалари бўйича раис ўринбосари Қувондиқ Нурбоев ва таркибий бўлим мудири Ўктам Хакимовлар “Paulownia БГ” Мчж бош менеджери Джан Дуралов билан биргаликда қадимий шаҳарга ташриф буюриб, мазкур йўналишда ҳамкорлик қилиш истиқболларини муҳокама қилдилар.
Музокаралар чоғида Нуротада биринчи павловния кўчатлари 2022 йилда экилгани, 2023 йилда дарахтларда технологик кесим қилингани, бугунги кунда эса улар ўсиб, жадал ривожланаётгани қайд этилди. Шу икки йил мобайнида Навоий бўлими саъй-ҳаракатлари ва “Paulownia БГ” Мчжнинг молиявий кўмаги билан Нуроталик 17 нафар ёшлар Болгариядаги павловния плантасияларида амалиёт ўташди.
Учрашув иштирокчилари павловнияни Хоразм шароитига мослаштириш учун тадқиқот қилиш керак, деган хулосага келишди, чунки бу ерда ўзига хос шароитлар мавжуд. Яъни, шўрланган тупроқ, ер ости сувларининг яқинлиги, қуруқроқ иқлим. Шунинг учун март ойида Болгариядан мингта кўчат етказиб беришга қарор қилинди. Экиш учун Хоразм Маъмун академиясининг 10 гектарлик тажриба майдончаси танлаб олинди, у ерда пахта ва бошқа экинлар етиштирилади.
Бундан ташқари, хоразмлик олимлар павловния ёғочида танин моддаси тўпланиб, уни термитлар ва майдалагич қўнғизлари томонидан ейилишига чидамли қилиши туфайли бу дарахтларга қизиқиш билдиришди. Бу минтақада эса термитлар муаммоси кескин. Агар бу ердаги тарихий жойларда ёғочдан устунлар, эшиклар, деразалар ва бошқа қисимлар ўйилганлигини ҳисобга олсак, бу йўналишдаги тадқиқотлар долзарбдир. Ҳашаротларни қочириш қобилияти повловния ёғочини реставрация ишларида ишлатишга имкон беради.
Меҳмонлар Хоразм Маъмун академиясининг илмий-тадқиқот лабораторияларига ҳам ташриф буюришди. Учрашув якунида томонлар Ҳамкорлик тўғрисида меморандумини имзоладилар.
ФА Навоий бўлими матбуот хизмати.