2020- йил 26-28 сентябр кунлари Ўзбекистон Республикасининг фан, адабиёт ва маданият вакиллари Тожикистон Республикасида бўлишди. Мамлакатимиз делегасиясида Фанлар академиясидан Навоий бўлими раиси Абдуразак Мирзаэв ҳам иштирок этди.
Душанбеда саёҳат автобусда амалга оширилди. Бу қўшни мамлакатнинг йўл бўйлаб жойлашган маданий ва тарихий диққатга сазовор жойлари билан танишиш имконини берди. Шундай қилиб, делегасия қадимий ёдгорлик "Хўжанд қал'аси" ва Камол Хўжандининг уй-музейига ташриф буюрди.
Тожикистон пойтахтида Ўзбекистон олимлари, шоирлари, ёзувчилари ва маданият арбоблари Миллий кутубхонага ташриф буюрдилар. У ерда "Биз дўстларни излаймиз" мавзусида давра суҳбати бўлиб ўтди. Унда иштирокчилар турли соҳаларда икки томонлама алоқаларни мустаҳкамлаш истиқболларини муҳокама қилдилар. Шунингдек, ташриф буюрадиган жойлар рўйхатига “Кохи Наврўз” маданий-кўнгилочар мажмуаси ва Миллий музей киритилган эди. Делегасия уч гуруҳга бўлинган ҳолда, ҳар бири ўз ҳамкасблари билан музокаралар ўтказди.
Шунингдек, қўшни республиканинг Миллий Фанлар академиясида А.Мирзаэв Тожикистонлик олимлар билан учрашди ва уларга Навоий бўлимида олиб борилаётган илмий изланишлар ва инновасион ишланмалар ва лойиҳалари ҳақида ма'лумот берди, уларнинг аксарияти тожик томонининг қизиқишини уйғотди. Ҳусусан, самарали музокаралар натижасида Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Навоий бўлими ҳамда Тожикистон Фанлар академиясининг Геология, зилзилаларга чидамли қурилиш ва сейсмология институти ўртасида ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоланди. Ушбу институтнинг хроникаси 1941 йилда бошланган ва бугунги кунда у Ер ҳақидаги фанлар соҳасида тан олинган илмий тадқиқот марказларидан бири ҳисобланади.
Ҳужжатда томонлар геология, қимматбаҳо ва рангли металларни қазиб олиш ва қайта ишлаш, нома'дан ва техноген минералларни қазиб олиш ва қайта ишлаш, қайта тикланадиган энергия, энергия тежамкорлик ва экология, зилзилаларга чидамли қурилиш ва сейсмология соҳаларида инновасион технологияларни ишлаб чиқиш ва жорий қилишда ҳамкорлик қилишга тайёр эканликлари та'кидланган. Тадқиқот ва ишлаб чиқариш, илмий-тадқиқот ва ўқув-услубий фаолият соҳасида самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш ҳам кўзда тутилган.
Муҳокамаларда томонлар биргаликда фундаментал, амалий ва инновасион халқаро лойиҳаларни ишлаб чиқиш, илмий мақолалар ва монографиялар нашрга тайёрлаш, илмий-техник тадбирларни ташкил этиш, илмий кадрлар ўртасида тажриба алмашиш учун шароит яратиш тўғрисида келишиб олдилар. Ушбу мақсадларга эришиш учун икки мамлакат Фанлар академияларининг мавжуд имкониятларидан фойдаланиш керак.
Та'кидлаш жоизки, Шавкат Мирзиёэв Ўзбекистон Республикаси Президенти бўлиши билан икки мамлакат ўртасидаги муносабатлар яхшиланди. Давлатимиз раҳбарининг Тожикистонга тарихий ташрифи 2018 йил март ойида бўлиб ўтган. Бу икки мамлакат муносабатлари тарихида янги саҳифани очди ва давлатларимиз ўртасида тўпланиб қолган муаммолар мажмуини ҳал қилиш учун қулай шароит яратди.
Сўнгги йилларда Тожикистон ва Ўзбекистон ўртасидаги муносабатлар сифат жиҳатидан янги босқичга кўтарилди. Шартномалар имзоланди, икки томонлама ҳамкорлик ривожланмоқда, икки давлат савдо доиралари делегасияларининг ташрифлари амалга оширилмоқда, маданий-гуманитар соҳадаги алоқалар кенгаймоқда. Хуллас, 2017 йил 10-14 октябр кунлари Ўзбекистон Республикасида Тожикистон Республикасининг маданият кунлари бўлиб ўтди, уларнинг мақсади икки дўст ва қардош давлатларнинг маданий алоқаларини мустаҳкамлаш эди. Шунингдек, 2019 йил 11-15 ноябр кунлари Тожикистон Республикасида Ўзбекистон Республикасининг маданият кунлари бўлиб ўтди. 2018 йил март ойида Душанбеда икки мамлакат сан'ат усталари иштирокида “Дўстлик оқшоми” қўшма маданий дастури ташкил этилди.
Ушбу сафар умумий тарих, маданият ва урф-одатлар бирлаштирган қардош халқларнинг дўстлиги ва ҳамкорлигини мустаҳкамлаш ҳамда минтақа учун биргаликда ҳал қилиниши мумкин бўлган ва ҳал қилиниши керак бўлган умумий муаммоларни ечишига қаратилган яна бир қадамдир.
Февзи ИСТАБЛАЭВ,
ФА Навоий бўлимининг матбуот котиби.